تصفیه پساب بیمارستانها و درمانگاه ها

تصفیه پساب بیمارستانها و درمانگاه ها (روش های تصفیه فاضلاب بیمارستانی، هزینه تصفیه فاضلاب بیمارستانی)

فاضلاب تولید شده در بیمارستان‌ها به دلیل ماهیت خطرناک و بیماری‌زا با فاضلاب تولید شده در خانه‌ها متفاوت  می‌باشد. فاضلاب بیمارستانی حاصل از پساب بخش‌هایی مانند اتاق عمل، آزمایشگاه‌های پاتوبیولوژی، رادیولوژی و بخش‌های عفونی است که دارای انواع آلاینده های عفونی و میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا هستند. به طوری که تخمین زده می‌شود که فاضلاب‌‌های بیمارستانی 5 تا 15 برابر سمی‌تر از فاضلاب‌های خانگی هستند. تجربه ی همه‌گیری کووید-19 به‌خوبی به ما نشان داد که اتخاذ تدابیر جدی برای مدیریت پساب بیمارستانی تا چه اندازه برای کنترل بیماری‌ها و حفظ  سلامت عمومی جامعه اهمیت دارد. رهاسازی پساب‌های مراکز درمانی به محیط‌های آبی، خطر بالایی برای کیفیت آب، اکوسیستم‌های آبی و سلامت انسان دارد.

 مصرف آب و تولید فاضلاب در بیمارستان و درمانگاه‌ها

بیمارستان‌ها هر روز به مقدار زیادی آب نیاز دارند تا خدمات مختلف خود را ارائه دهند. مصرف آب در بیمارستان ها به عوامل متعددی بستگی دارد. از جمله این عوامل میتوان به تعداد تخت‌های بیمارستان، وجود خدمات عمومی (مانند خشکشویی، آشپزخانه و تهویه مطبوع)، نوع و تعداد بخش های درمانی و سیاست های مرکز درمانی اشاره کرد. پساب بیمارستانی تولید شده تحت تاثیر این عوامل است. مصرف آب در بیمارستان‌ها معمولا 200 تا 1200 لیتر به ازای هر تخت در روز تخمین زده می‌شود. مقدار آب مصرفی در بیمارستان ‌ها معمولا برابر با میزان تولیدی فاضلاب آن است. علاوه بر مصارف پزشکی، تولید پساب خانگی در بخش‌هایی مانند آشپزخانه‌، خشکشویی و سرویسهای بهداشتی مشاهده می‌شود.

عوامل موجود در فاضلاب بیمارستانی

 عوامل بیماری‌زای متعددی در پساب بیمارستان‌ها یافت می‌شود که از جمله مهترین های آنان میتوان به پاتوژن ها اشاره کرد: 

باکتری‌ها (Bacteria)

قارچ‌ها (Fungi)

ویروس‌ها (Viruses)

انگل‌ها (Parasites)

 از دیگر آلاینده های موجود در آب می توان به باقی مانده مواد دارویی و فلزات سنگین اشاره کرد. این آلاینده ها در صورت راه یابی به منابع آبی میتوانند به صورت جدی سلامت انسان  و محیط زیست را به خطر بندازند.

روش های پیش تصفیه پساب بیمارستانی

مرحله پیش تصفیه فیزیکی و شیمیایی میتواند شامل آشغالگیرها، انعقاد و لخته سازی، ته‌نشینی، گرما‌دهی و شناورسازی باشد که برای حذف جامدات معلق و ذرات کلوئیدی و برخی ترکیبات مقاوم به کار میرود. این مرحله مزایایی مثل تجهیزات ساده، مصرف کمتر انرژی و تولید کمتر پسماند جامد دارد. تانکهای سپتیک باعث جدا شدن ذرات معلق و ته نشینی جامدات در کف تانک شده و بخشی از آنها تجزیه میشود. در مخازن ته نشینی، ذرات بزرگتر با استفاده از نیروی گرانش به سوی کف مخزن میروند. روشهایی مانند شناورسازی، ته نشینی و آشغالگیری بر اساس اندازه و خصوصیات ذرات، آلایندهها را جدا میکنند ولی برای تصفیه کامل باید مراحل بعدی طی شود. انعقاد و لخته سازی  با مواد شیمیایی نیز به عنوان پیش فرآیند برای حذف مواد آلی، جامدات و برخی آلایندههای سمی کاربرد دارند. این مرحله در حذف ترکیبات ریز و آب دوست محدود است و تنها به طور نسبی میزان BOD و COD را کاهش میدهد، معمولاً تنها بین ۲۰ تا ۵۰ درصد BOD و COD پس از این مراحل از بین می روند.

روش های تصفیه ثانویه پساب بیمارستانی

در مرحله تصفیه ثانویه فاضلاب بیمارستانی، روش های مختلفی مانند فرایند لجن فعال، راکتورهای بیوغشایی (MBR)، راکتورهای بستر متحرک (MBBR) و تالاب مصنوعی (CWs) به کار گرفته میشوند تا آلاینده های سمی را حذف کنند. مهمترین مکانیسم ها در تصفیه ثانویه با این روش ها، تجزیه زیستی و جذب هستند. معمولاً در این مرحله بین 30 تا 70 درصد ترکیبات مقاوم به تصفیه حذف میشوند.

فرآیند لجن فعال (ASP) در تصفیه فاضلاب بیمارستانی

فرآیند لجن فعال یکی از روش‌های متداول و اقتصادی برای تصفیه ثانویه فاضلاب است که به دلیل کارایی بالا در حذف آلاینده‌ها شناخته می‌شود. در این روش، فاضلاب به مخزن هوادهی وارد می‌شود و میکروارگانیسم‌ها در شرایط هوازی مواد آلی و آلاینده‌ها را تجزیه می‌کنند. بخشی از لجن فعال از مخزن ته‌نشینی ثانویه به مخزن هوادهی بازگردانده می‌شود تا نسبت غذا به میکروارگانیسم (F/M) در سطح بهینه حفظ شود. مطالعات نشان داده‌اند که فرآیند لجن فعال قادر به حذف بیش از ۹۵ درصد بار آلی (BOD و COD) و حدود ۷۵ درصد از ترکیبات دارویی فعال (PhACs) موجود در فاضلاب بیمارستانی است. بااین‌حال، کارایی حذف آلاینده‌ها به عوامل متعددی از جمله نوع آلاینده، شرایط عملیاتی نظیر زمان ماند هیدرولیکی (HRT) و زمان ماند جامد (SRT) وابسته است. افزایش زمان ماند هیدرولیکی معمولاً حذف آلاینده‌ها را بهبود می‌بخشد، اما ممکن است هزینه‌های عملیاتی و حجم مخزن را افزایش دهد. همچنین، حضور مواد سمی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند عملکرد میکروارگانیسم‌ها را مختل کند. از مزایای این روش می‌توان به طراحی ساده، مصرف انرژی نسبتاً پایین و هزینه‌های عملیاتی مقرون‌به‌صرفه اشاره کرد. بااین‌حال، تولید لجن مازاد نسبتاً بالا و کارایی محدود در تصفیه فاضلاب با بار آلی بسیار بالا از جمله محدودیت‌های آن هستند. بهینه‌سازی شرایط عملیاتی و ترکیب این روش با فناوری‌های مکمل می‌تواند کارایی آن را بهبود بخشد.

راکتورهای بیوفیلمی با بستر متحرک (MBBR) در تصفیه پساب بیمارستانی

در سیستم‌های MBBR، بیوفیلم‌ها روی مدیا های معلق تشکیل می‌شوند و این روش کارایی بالایی در حذف مواد آلی و مواد مغذی از فاضلاب بیمارستانی ارائه می‌دهد. این فناوری در مقیاس آزمایشگاهی و پایلوت موفق به حذف بیش از 90 درصد مواد آلی و ترکیبات دارویی شده است. از مزایای اصلی سیستم MBBR می‌توان به نیاز به فضای کمتر، توانایی تحمل بارهای آلی بالا، تولید لجن کمتر و کاهش مشکلات مرتبط با گرفتگی مسیرها اشاره کرد. بااین‌حال، کاهش ضخامت یا پایداری بیوفیلم روی مدیاها می‌تواند به‌عنوان یک محدودیت، کارایی سیستم را تحت‌تأثیر قرار دهد.

 بیوراکتورهای غشایی در تصفیه پساب بیمارستانی

فناوری بیوراکتور غشایی یا MBR ترکیبی از تصفیه زیستی و فیلتراسیون غشایی است که حذف بسیار موثری برای آلاینده های بیمارستانی دارد. در این سیستم، میکروب ها درون بیوراکتور حفظ شده و میتوانند با بار آلی بالا و حضور آلاینده های سمی سازگار شوند. حذف آلودگی ها به ترکیب فاضلاب، نوع غشا و شرایط عملیاتی بستگی دارد و ترکیبی از جذب، حذف به وسیله ی غشا و تجزیه زیستی در فرایند نقش دارند. به عنوان مثال، این روش میتواند بیش از 90 درصد بار آلی و بسیاری از داروهای مختلف را حذف کند. با این حال، گرفتگی غشا یکی از مشکلات اصلی این فناوری است که نیاز به نگهداری و شستشوی منظم دارد.

تالاب های مصنوعی در تصفیه فاضلاب بیمارستانی

تالاب‌های مصنوعی یکی از روش‌های مؤثر و سازگار با محیط‌زیست برای تصفیه فاضلاب بیمارستانی هستند که قابلیت حذف آلاینده‌های سمی را به‌صورت طبیعی دارند. این سیستم‌ها از اجزای اصلی شامل آب، بستر رشد، گیاهان آبزی و میکروارگانیسم‌ها تشکیل شده‌اند و با بهره‌گیری از فرآیندهای ترکیبی نظیر جذب سطحی، تجزیه زیستی، جذب توسط گیاهان و تبخیر، آلاینده‌ها را به ترکیبات غیرسمی یا مواد مغذی مفید تبدیل می‌کنند. مطالعات پایلوت نشان داده‌اند که تالاب‌های ساخته‌شده قادر به حذف ۸۰ تا ۹۵ درصد آمونیاک، مواد آلی (به‌صورت COD) و برخی ترکیبات دارویی از فاضلاب هستند. این سیستم‌ها در مقایسه با روش‌های متداول، عملکرد بهتری در حذف میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا و مقاوم به دارو دارند. از مزایای این روش می‌توان به مصرف انرژی بسیار پایین اشاره کرد. بااین‌حال، نیاز به فضای بیشتر در مقایسه با روش‌های سنتی و کارایی پایین‌تر در حذف برخی آلاینده‌های ریز و ترکیبات دارویی از محدودیت‌های آن هستند. بهبود کارایی این سیستم‌ها از طریق بهینه‌سازی زمان ماند هیدرولیکی، استفاده از هوادهی مصنوعی و ترکیب با سایر فناوری‌های تصفیه امکان‌پذیر است.

هزینه تصفیه فاضلاب بیمارستانی

هزینه تصفیه فاضلاب بیمارستانی بستگی به عوامل متعددی مانند حجم پساب، نوع آلاینده ها، فناوری انتخاب شده و شرایط محلی دارد. برای استعلام دقیق قیمت تصفیه پساب بیمارستانی، آشنایی با روشهای مختلف تصفیه و قیمت پکیجهای تخصصی، با کارشناسان متخصص شرکت ابنیه پایدار سبز تماس بگیرید تا راهکارهای بهینه و مقرون به صرفه را به شما ارائه دهند.