تصفیه پساب صنایع لبنی

تصفیه فاضلاب صنایع لبنی

صنعت لبنیات از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا برای تأمین نیازهای ضروری جامعه در زمینه محصولات لبنی، نقشی اساسی دارد. به طور متوسط سرانه متوسط مصرف محصولات لبنی در کشور ما 70 کیلوگرم در سال است. محصولات لبنی تولید شده در این کارخانه ها شامل: شیر پاستوریزه، شیر خشک، انواع شیرهای طمع دار، بستنی، کشک، پنیر، پنیر پیتزا، ماست، کره، دوغ، پودر آب پنیر، خامه و دیگر محصولات لبنی می باشد. اگرچه صنعت لبنیات معمولاً با مشکلات زیست محیطی شدید همراه نیست، اما لازم است تأثیرات زیست محیطی آن به طور مداوم بررسی شود، به خصوص که این فاضلاب‌ها عمدتاً منشاء آلی دارند. برای شرکت‌های لبنی دارای سیستم‌های مدیریتی باکیفیت، تصفیه فاضلاب مشکل عمده ای محسوب نمی شود، اما زمانی که حوادث ناگواری در این زمینه اتفاق بیافتد، تبلیغات ناشی از آن می‌تواند به ضرر شرکت تمام شده و بسیار پرهزینه باشد. تمام مراحل تولید در صنعت شیر و لبنیات شامل فرآوری، بسته‌بندی، حمل و نقل، ذخیره‌سازی و توزیع و بازاریابی برمحیط زیست تأثیر می‌گذارند. توجه به تنوع بسیار زیاد محصولات در صنعت شیر و لبنیات، عملیات‌های مختلف فرآوری، جابجایی و بسته بندی محصولات لبنی و شیر منجر به ایجاد فاضلاب هایی با کیفیت و کمیت متفاوت می شود که در صورت عدم تصفیه مناسب می توانند منجر به افزایش آلودگی شوند.

میزان مصرف آب و کیفیت آن در صنایع لبنی

میزان آب مصرفی در صنایع لبنیات و شیر کاملاً وابسته به محصولات تولیدی کارخانجات لبنی بستگی دارد. در کشور حدود 40 میلیون مترمکعب در سال آب در این صنعت مصرف می شود و این بیش از 2% آب مصرفی در کل صنایع است که رقم به نسبت بالایی است. این آب جهت مصارف صنعتی، خنک کن ها و گرم کن ها، شستشو ها و مواد اولیه محصول، مصرف می شود. فاضلاب تولیدي صنعت شیر و لبنیات حدود 30 میلیون مترمکعب در سال است که علاوه بر بالا بودن حجم آن، بدلیل وجود مواد آلی همچون لاکتوز آلودگی بسیار بالایی نیز دارد. اما با مدیریت صحیح می توان ابتدا مصرف آب را در صنعت کم کرد و سپس با استفاده از تصفیه آب، آنرا در هر مرحله از تصفیه براي مقاصدي چون آب خنک کن ها و گرم کن ها، آبیاري، شستشوي سالن ها و تجهیزات، تغذیه آب زیرزمینی استفاده کرد، که در بعضی موارد تا 95 درصد بازگردانی آب گزارش شده است. در دنیا مصرف آب صنایع لبنی 1 تا 3 برابر شیر خام ورودي و در ایران 5 تا 6 برابر شیر خام ورودي و البته در برخی شرکت ها به 11 برابر هم می رسد. برای رسیدن به مقیاس بهتر از میزان مصرف آب در این صنعت می توان در نظر داشت که برای تولید یک لیوان شیر به حجم 200 میلی لیتر 200 لیتر آب مجازی مصرف می گردد. در مراجع معتبر علمی میزان مصرف آب برای تولید یک کیلوگرم شیر 2.5-1.3 لیتر عنوان شده است. در نتیجه می توان به اهمیت میزان مصرف و کیفیت آب مورد استفاده در صنعت شیر و لبنیات پی برد.  

روش‌ها و فرآیندهای تصفیه فاضلاب صنایع لبنی

در بخش های مختلف کارخانجات لبنی، حجم بالایی از آب مصرف می شود؛ به طوری که به ازای فرآوری هر لیتر شیر خام، حدود 10-0.2 لیتر فاضلاب تولید می گردد. با توجه به گستردگي صنايع لبني و كارخانجات شير پاستوريزه در كشور، جهت جلوگيري از آلودگي محيط زيست مي بايست گامي در راستاي تصفيه پساب هاي توليدي برداشته شود. فاضلاب صنايع شير شامل غلظت بالايي از اكسيژن مورد نياز شيميايي (COD)، اكسيژن مورد نياز بيولوژيكي (BOD) و كل نيتروژن كجدال (TKN) به ترتيب بالاتر از 11000 ،5900 و 720میلی گرم بر لیتر ، PH=4-12 و میزان چربی 200-160 میلی گرم برلیتر مي باشد. همچنین این فاضلاب‌ها حاوي شير و آمونيوم (از اسيد آمينو)  و فسفات (از كازئين)  معمولاً است، بنابراين حاوي فاكتورهاي اوتروفيكاسيون در منابع طبيعي است. اوتروفيكاسيون ممكن است باعث صدمه و تغيير اكوسيستم آبي و تهديدي بر سلامت موجودات آبي باشد و همچنين باعث صدمه به اقتصاد اجتماعي كه به آنها وابسته است، كه مديريت و كنترل اين عوامل آلاينده نسبت به جبران صدمه وارده به اكوسيستم، كم هزينه تر است. به عبارت دیگر، وجود غلظت بالای نیتروژن و فسفر در بسترهای آبی، منجر به افزایش رشد گیاهان، جلبک‌ها و سیانوباکتری‌ها می گردد. هنگامی که این موجودات می‌میرند، اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی آب (demand oxygen Biochemical یا BOD) افزایش می‌یابد و در نتیجه، اکسیژن محلول آب (Oxygen Dissolved یا  DO) را مصرف می‌نمایند و سبب مرگ آبزیان می‌گردد.

از روش های پرکابرد برای حذف این نوع آلاینده که حاوی چربی است، می توان به روش الکتروکواگولاسیون اشاره کرد. در این فرآیند، آلاینده های نامطلوب از طریق واکنش های شیمیایی انعقاد و رسوب و یا انعقاد مواد کلوییدی حذف و جدا می شوند. این روش تصفیه را می توان با روش های اکسیداسیون پیشرفته مانند فنتون تلفیق کرد. فرآیند فنتون به دلیل تولید مقادیر کمتر محصولات جانبی مضر، نسبت به سایر روش های اکسیداسیون پیشرفته مناسب تر است. بدليل افزايش هزينه های تصفيه هوازی، در چند سال اخير افزايش مطالعات درباره مکانيسم تصفيه بی هوازی، پيشرفت در سيستم های راکتور و توليد لجن کمتر و بکارگيری سيستم های بی هوازی در تصفيه فاضلاب صنایع بيشتر شده است. یکی از پیشرفت های قابل توجه در تکنولوژی فرآیند تصفیه بی هوازی راکتورلایه لجن بی هوازی با جریان رو به بالا (UASB) است. راکتور UASB یکی از کارآمد ترین تجهیزات برای تصفیه بی هوازی پساب‌های صنعت شیر و لبنیات است. راکتور UASB به دلیل مزایایی همچون سرمایه گذاری کم، نیاز زمین و انرژی کمتر، تولید لجن کمتر، هزینه‌های نگهداری کم و امکان تولید بیوگاز در کشورهای گرمسیری مورد توجه می‌باشد. مزیت اصلی این روش نسبت به سایر راکتورها این است که راکتورهای UASB ظرفیت نگهداری زیست توده بالا را فراهم نموده که اجازه تصفیه فاضلاب با نرخ بار آلی زیاد را نسبت به اندازه مناسب راکتور فراهم می‌نماید که این امر در صنایع شیر و لبنیات بسیار حائز اهمیت می باشد. 

تصفیه فاضلاب لبنیات به روش هوازی و بی هوازی

تصفیه فاضلاب لبنیات به روش UASB

ناخالصی های موجود در ضایعات لبنی قابلیت تجزیه پذیری زیستی بالایی دارند و از این رو می توانند به راحتی تحت تصفیه بیولوژیکی قرار گیرند. با توجه به BOD بالای ضایعات خام، پس از کاهش محتوای چربی و روغن، می توان آن را به صورت بی هوازی هضم کرد. همچنین با توجه به خاصیت پسماندهای صنایع محصولات لبنی این امکان وجود دارد که زغال زیستی در اکسیژن محدود یا بی هوازی به مدت سه ساعت و در دمای 350-300 درجه سانتی گراد، تولید کرد. کاهش غلظت رسوب و مهار فرسایش خاك بود دو دلیل عمده برای استفاده از این نوع پسماند می باشد، بنابراین مدیریت پسماندهاي صنعت شیر و لبنیات مانند خامه، پنیر، دوغ و... از طریق تبدیل آن ها به زغال زیستی و با هدف حفاظت خاك پیشنهاد می شود.

تماس با کارشناسان شرکت ابنیه پایدار سبز

اطلاعات ارائه شده در وبسایت شرکت ابنیه پایدار سبز کلی می‌باشد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر و مشورت در خصوص پروژه مورد نظرتان، همچنین در خصوص تجهیزات تصفیه پساب کارخانه لبنیات، نحوه‌ی اجرای تصفیه خانه پساب کارخانه لبنیات، تصفیه پساب کارخانه لبنیات، تجهیزات تصفیه فاضلاب کارخانه لبنیات، نحوه‌ی اجرای تصفیه خانه فاضلاب کارخانه لبنیات، تصفیه فاضلاب کارخانه لبنیات، تجهیزات تصفیه پساب صنایع لبنیات، نحوه‌ی اجرای تصفیه خانه پساب صنایع لبنیات، تصفیه پساب صنایع لبنیات، تجهیزات تصفیه فاضلاب صنایع لبنیات، نحوه‌ی اجرای تصفیه خانه فاضلاب صنایع لبنیات، تصفیه فاضلاب صنایع لبنیات و  سایر موارد در رابطه با صنعت لبنیات با کارشناسان شرکت ابنیه پایدار سبز تماس حاصل نمایید.